Kolonların kesildiği, malzemeden çalındığı, denetimlerin kağıt üstünde kaldığı bir ülkede yaşamak, her sabah "acaba bugün hangi mahallede göçük altındakilerin sesini duyacağız" endişesiyle uyanmak demektir. İstanbul Maltepe'de yaşanan son bina çökmesi faciası, bu ülkenin sokaklarında dolaşırken aslında hepimizin birer beton yığınının altında gezdiğini bir kez daha yüzümüze tokat gibi çarptı.
Deprem kuşağında yer aldığımızı hatırlamak için illa bir felaketin yaşanması, canların toprağa verilmesi gerekiyor. Oysa bu acı tablo bir kader değil; rantın, denetimsizliğin ve göz göre göre gelen ihmallerin ortak ürünü.
Rantın Gölgesinde Çürüyen Temeller
Türkiye'deki yapı stoku, uzun süredir insan hayatını merkeze alan bir anlayışla değil, "nasıl daha çok kat çıkarım, malzemeden ne kadar çalsam kâr kalır" denklemiyle yükseliyor. Maltepe'deki olayda da gördüğümüz üzere, binalar adeta kağıttan kaleler gibi kendiliğinden veya en ufak bir sarsıntıda çöküyor. Müteahhitlerin kısa vadeli karları, insanların onlarca yıllık hayallerine ve en önemlisi yaşam haklarına tercih ediliyor.
Demir yerine hurda, çimento yerine kum doldurulan duvarlar sadece birer bina değil; göz yuman herkesin imzasını taşıyan birer mezar anıtı.
Kağıt Üstündeki Denetimler
Ülke genelinde denetim mekanizmaları ya tamamen işlevsiz ya da tamamen esnek. "Yapı Denetim" adı altında faaliyet gösteren sistemler, sahada gerçeği aramak yerine masabaşında evrak imzalamakla meşgul. Ruhsatlar veriliyor, iskanlar çıkarılıyor, binalar yükseliyor. Peki, o binaya ilk kazma vurulduğunda denetçi neredeydi? Bina bittikten sonra "çürük raporu" vermenin kime ne faydası var? İnsan hayatı, üç kuruşluk rüşvetlere ve denetimsizlik lüksüne kurban ediliyor.
Kentsel Dönüşüm Mü, Kentsel Rant Mı?
Yıllardır dilimizden düşmeyen bir "Kentsel Dönüşüm" masalımız var. Sağlam ve güvenli evlerde yaşamak her vatandaşın en temel hakkıyken, bu süreç maalesef lüks sitelerin, AVM'lerin ve daha yüksek rantlı projelerin yükseldiği bir emlak oyununa dönüştürüldü. Gerçekten riskli, insanların can pazarı yaşadığı eski mahalleler dönüşüm beklerken, merkezi yerlerdeki sağlam yapılar bile yıkılıp daha da yüksek beton kuleler dikiliyor. Deprem dirençli şehirler inşa etmek yerine, betona boğulmuş rant alanları yaratıyoruz.
Artık Ezber Bozma Vakti
Maltepe'deki olay ne ilk ne de son olacak; eğer bu zihniyet değişmezse, yarın başka bir ilçede yine aynı cümleleri kuracağız. Denetimlerin sıkılaştırılması, imar aflarının tamamen tarihe gömülmesi ve insan hayatını tehlikeye atanların en ağır cezalarla yargılanması gerekiyor. Betona tapmayı bırakıp insana değer veren bir yapı politikasına geçmediğimiz sürece, bu ülkede hiçbirimiz güvende değiliz. Evlerimiz, sığınaklarımız olması gerekirken mezarımız olmasın yeter artık.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın!